Zinesh Nedir?
İnsanlık tarih boyunca birlikte yaşayabilmek için güvenmek zorundaydı.
Eskiden insanlar aynı köyde yaşardı.
Birbirlerini tanırlardı.
Kimin dürüst olduğunu, kimin sözünde durduğunu bilirlerdi.
Ancak dünya değişti.
Bugün bir yazılımcı Hindistan'daki bir müşteriye iş yapabiliyor. Bir tasarımcı Almanya'daki bir şirket için logo hazırlayabiliyor. Bir tamirci, danışman, çevirmen veya öğretmen hiç tanımadığı insanlarla çalışabiliyor.
İnternet insanları birbirine yaklaştırdı.
Ama güven sorununu çözmedi.
Bugün internette hizmet alırken veya verirken herkesin aklında aynı sorular var.
“Parayı gönderirsem karşı taraf ortadan kaybolursa ne olacak?”
“İşi teslim edersem paramı alamazsam ne olacak?”
“Karşı taraf sözünde durmazsa beni kim koruyacak?”
Bazı insanlar bu riski kabul ediyor.
Bazıları hiç iş yapmamayı tercih ediyor.
Bazıları ise yüksek komisyonlar alan platformları kullanıyor.
Zinesh tam da bu noktada ortaya çıkıyor.
Zinesh, insanların birbirlerine güvenmek zorunda kalmadan birlikte çalışabilmelerini sağlayan bir güven protokolüdür.
İnsanları değiştirmeye çalışmaz.
İnsanların her zaman iyi davranacağını varsaymaz.
Sadece insanların korkabildiğini, hata yapabildiğini ve bazen kendi çıkarlarını önceliklendirebildiğini kabul eder.
Bu nedenle güveni insanların vicdanına değil, önceden belirlenmiş kurallara emanet etmeyi amaçlar.
Zinesh Nasıl Çalışır?
Aslında oldukça basit.
Bir müşteri ile hizmet sağlayıcı anlaşır.
Örneğin bir müşteri bir tasarımcıya logo yaptırmak istiyor.
Taraflar fiyat konusunda anlaşır.
Müşteri ödemeyi doğrudan tasarımcıya göndermez.
Ödeme önce Zinesh'in güvenli kasasına yatırılır.
Bu para geçici olarak bekletilir.
Tasarımcı işi tamamlar.
Müşteri memnun kalırsa ödemeyi onaylar.
Para tasarımcıya aktarılır.
Her iki taraf da sorunsuz şekilde işlemi tamamlamış olur.
Peki ya anlaşmazlık çıkarsa?
Müşteri işin eksik olduğunu düşünüyorsa veya tasarımcı emeğinin karşılığını alamadığını düşünüyorsa sistem bağımsız hakemleri devreye alır.
Hakemler gönderilen dosyalara, konuşmalara ve kanıtlara bakar.
Karar verilir.
Sistem kararı uygular.
Böylece taraflardan hiçbiri diğerine körü körüne güvenmek zorunda kalmaz.
Neden Böyle Bir Sisteme İhtiyaç Var?
Çünkü güven giderek daha değerli hale geliyor.
İnsanlar her gün tanımadıkları kişilerle iş yapıyor.
Ekonomik belirsizlikler artıyor.
Dolandırıcılık vakaları çoğalıyor.
Verilen sözler her zaman yeterli olmuyor.
İnsan doğası değişmez.
Belirsizlik arttığında korku, iyi niyetin önüne geçebilir.
Tarih boyunca toplumlar bu soruna farklı çözümler üretti.
Bazıları ortak depolar inşa etti.
Bazıları bankalar kurdu.
Bazıları sigorta sistemleri geliştirdi.
Bazıları blockchain teknolojisini ortaya çıkardı.
Zinesh de aynı soruya verilmiş modern bir cevap olarak düşünülebilir.
Amaç insanları kontrol etmek değildir.
Amaç insanların birbirlerine güvenmek zorunda kalmadan birlikte çalışabilmelerini sağlamaktır.
Ödemeler Nasıl Çalışır?
Zinesh'te tüm emanetler Türk Lirası (₺) ile tutulur.
Site bakiyenize para yükleyip anlaştığınız iş için emanet oluşturursunuz.
Para iş bitene kadar kilitli kalır; siz onaylayınca karşı tarafa aktarılır.
Asıl değer, insanların birbirlerini tanımadan, birbirlerine güvenmek zorunda kalmadan ve yüksek komisyonlar ödemeden birlikte çalışabilmesini sağlayan kurallarda yatmaktadır.
Kısaca
Igudar tahılı koruyordu.
Bankalar parayı koruyor.
Zinesh ise insanların verdiği sözü güvence altına almaya çalışıyor.